Dat Nederland geen Special Forces heeft klinkt vreemd. Zeker als je weet dat ik zeven jaar bij het Korps Commandotroepen heb gediend.
Maar het klopt — technisch gezien.
Wat zijn speciale operaties?
Eerst wat context.
De NAVO definieert speciale operaties als militaire activiteiten uitgevoerd door speciaal aangewezen, georganiseerde, geselecteerde, getrainde en uitgeruste eenheden — met onconventionele technieken en methoden.
Simpeler gezegd: kleine eenheden die doen wat reguliere eenheden niet kunnen of niet mogen. Zelfstandig opereren in vijandelijk gebied. Missies die te risicovol, te gevoelig of te complex zijn voor conventionele troepen.
Speciale operaties vallen grofweg in vier categorieën: operaties op land, op zee, in de lucht en inlichtingenoperaties. Vaak is het een combinatie.
De vier belangrijkste taakstellingen zijn direct action, special reconnaissance, military assistance en counter-terrorism.
Nederland heeft Special Operations Forces
De meeste landen beschikken over één of meerdere eenheden voor speciale operaties. Nederland ook.
Onder het Special Operations Command (SOCOM) vallen twee eenheden:
Korps Commandotroepen (KCT) — de special operations forces van de Koninklijke Landmacht. Als je kijkt op hun Instagram staat er: Dutch Army Special Operations Forces. Ze weten zelf ook hoe het zit.
Netherlands Maritime Special Operations Forces (NL MARSOF) — de speciale eenheid van de Koninklijke Marine. Ze hebben de term gelijk in hun naam verwerkt. Duidelijk.
Beide eenheden voldoen aan de NAVO-definitie van Special Operations Forces en zijn operationeel actief in internationale missies.
Wat is dan het verschil tussen Special Forces en Special Operations Forces?
Het zit hem in de term Special Forces zelf.
Special Forces is in de loop der jaren zo breed gebruikt — in media, marketing en populaire cultuur — dat het een containerbegrip is geworden. Iedereen noemt zichzelf Special Forces. Van een privébeveiligingsbedrijf tot een fitnessmerk tot een reeks televisieprogramma's.
Technisch gezien verwijst Special Forces naar één specifiek type eenheid: oorspronkelijk de US Army Special Forces, ook bekend als de Green Berets. Zij zijn de Coca-Cola van de speciale operaties. Het origineel. Het meest bekende merk.
Maar net als met cola geldt: het zijn allemaal cola, maar Coca-Cola is de bekendste. En de commercieelste.
Nederland heeft geen Special Forces in die specifieke betekenis. Wel Special Operations Forces die operationeel volledig gelijkwaardig zijn.
Waarom het er niet toe doet
Ik houd niet van het woord speciaal. Het is nietszeggend.
Wat is speciaal? Iedereen is speciaal en niemand is speciaal. Nederlandse Special Operations Forces zijn niet speciaal omdat ze een bijzondere naam dragen. Ze zijn capabel omdat ze doen wat anderen niet kunnen — en bereid zijn daarvoor te betalen in training, selectie en inzet.
Hetzelfde geldt voor het woord elite. Het heeft iets sneus. Alsof de naam het bewijs is.
Het bewijs zit in de operaties. Niet in de titel.
Dat principe geldt overigens net zo goed buiten de militaire context. Een persoon wordt niet beter door zichzelf anders te noemen. Hij wordt beter door anders te trainen, anders te denken en anders te handelen.
Wat je hiervan kunt meenemen
De kern van speciale operaties is onconventioneel optreden. Anders doen dan je omgeving verwacht. Niet omdat het indrukwekkender klinkt — maar omdat het effectiever is.
Dat is ook de kern van wat wij bij Project Spearhead doen.
Niet het bekendste pad volgen. Niet het grootste label dragen. Maar de aanpak kiezen die werkt — ook als die minder glamoureus is dan wat je op televisie ziet.